មនុស្សជាង ៣០០ នាក់ បានចួបជុំគ្នានៅទីស្នាក់ការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិឌ្ឍន៍ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញនៅព្រឹកថ្ងៃទី ០៤ មិថុនា ដើម្បីរំលឹកខួប ៧៦ ឆ្នាំ ដែលបារាំងផ្ទេរកម្ពុជាក្រោមឱ្យវៀតណាមគ្រប់គ្រងដោយខុសច្បាប់ ។
ពិធីនេះផ្ដោតបង្ហាញសារប្រាប់ពិភពលោកថា បារាំងបានផ្ទេរដែនដីកម្ពុជាក្រោមឱ្យវៀតណាមដាក់អាណានិគមរំលោភសិទ្ធិមនុស្សគ្រប់រូបភាពជាបន្តបន្ទាប់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ។
អ្នកចូលរួមពិធីនេះ ភាគច្រើនជាពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្រុមយុវជន អង្គការសង្គមស៊ីវិល ព្រមទាំងគណបក្សនយោបាយចំនួន ០៤ រួមមានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ, គណបក្សជំនាន់ថ្មី, គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន និងគណបក្សកម្លាំងជាតិ ។
អនុប្រធានសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិឌ្ឍន៍ លោក ស៊ឺន ជុំជួន ថ្លែងថា ដែនដីកម្ពុជាក្រោមគ្រប់គ្រងដោយវៀតណាម តើរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឬនៅ? លោកថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ មកទល់ពេលនេះ ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅវៀតណាម នៅតែមានការកើនឡើង ។
លោកអំពាវនាវឱ្យអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ អង្គការសង្គមស៊ីវិល ស្ថានទូតប្រទេសមហាអំណាច និង អង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រមទាំងភាគីពាក់ព័ន្ធ ធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ពីទង្វើរបស់វៀតណាម ដែលរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម ហើយទាមទារឱ្យវៀតណាមត្រូវគោរពគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ហើយកែប្រែប្រព័ន្ធច្បាប់របស់វៀតណាម ដែលមានលក្ខណៈរឹតត្បិតសេរីភាពខ្មែរក្រោម ។
លោក ស៊ឺន ជុំជួន៖ «គោលបំណងសំខាន់ៗ ៥ ចំណុច ចំណុចទីមួយ ទិវាចង់ចាំដែលបារាំងបានធ្វើអាណានិគមដែនដីកម្ពុជាក្រោម យើងចង់បង្ហាញឱ្យសាធារណៈជនជាតិ និងអន្តរជាតិជ្រាប ។ ចំណុចទីពីរ យើងចង់បង្ហាញកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានជាប់ទាក់ទងអ្វី ដែលជាចំណុចសំខាន់ផ្សាភ្ជាប់រវាងសងកម្ពុជា និងកម្ពុជាក្រោម ។ ទីបី ក្រោយពីបារាំងប្រគល់អាណានិគមឱ្យវៀតណាម តើបងប្អូនខ្មែរក្រោម មានបញ្ហាប្រឈមអ្វីខ្លះ ដែលវៀតណាមដាក់អាណានិគមដែនដីខ្មែរក្រោម» ។
បារាំងផ្ទេរដែនដីកូស័ងស៊ីន (កម្ពុជាក្រោម) ឱ្យវៀតណាមនោះ គ្រប់គ្រងនៅថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤៩ មកទល់ពេលនេះ មានរយៈពេល ៧៦ ឆ្នាំមកហើយ ។
ក្នុងពេលកម្ពុជាក្រោម ក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយអាណានិគមបារាំង (១៨៦២-១៩៤៩) បារាំងបានហៅ កម្ពុជាក្រោម ថា «កូស័ងស៊ីន» ។ ក្រោយពីវៀតណាមគ្រប់គ្រងដែនដីកម្ពុជាក្រោម វៀតណាមបានព្យាយាមប្រើយុទ្ធសាស្ដ្រច្របាច់បញ្ចូលទឹកដីកូស័ងស៊ីន (កម្ពុជាក្រោម) ឱ្យទៅជាប្រទេសវៀតណាមតែមួយ ហើយយុទ្ធសាស្ដ្រនេះ បានសម្រេចជោគជ័យនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ។ បច្ចុប្បន្ន វៀតណាមហៅខ្មែរកម្ពុជាក្រោមថា «ខ្មែរណាមបូ» ។
ប្រធានគណបក្សជំនាន់ថ្មី ដែលចូលរួមកម្មវិធីនេះ លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា បានបង្ហោះសារតាមបណ្តាញសង្គមនៅថ្ងៃទី ០៤ មិថុនា ថា លោកសំណូមពរដល់រដ្ឋបាលក្រុងហាណូយ មេត្តាកុំជាន់ឈ្លីសិទ្ធិសេរីភាពបងប្អូនខ្មែរក្រោម ដែលប្រតិបត្តិជំនឿសាសនា ប្រពៃណី វប្បធម៌ ដែលជាអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ។
លោក ម៉ាជ សុវណ្ណារ៉ា៖ « ស្នើសុំទៅរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ឱ្យជួយមើលថែរក្សាបងប្អូនខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដូចដែលមេដឹកនាំកំពូលៗរបស់វៀតណាម តែងតែស្នើដល់មេដឹកនាំកម្ពុជាជារឿយៗ ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ លើជនជាតិខ្លួន ដែលកំពុងរស់នៅលើទឹកដីកម្ពុជា មិនថាបញ្ហាសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងសិទ្ធិសេរីភាព ទៅនឹងផលរបររកស៊ីប្រចាំថ្ងៃ ដោយគ្មានការរើសអើងជាតិសាសន៍ ឬហិង្សាណាឡើយ» ។
យុវជនដែលចូលរួមកម្មវិធីនេះ លោក រំចង់ សំណាង ថ្លែងមូលហេតុដែលលោកចូលរួមពិធីនេះ ដើម្បីរំលឹកវីរភាព ឧកញ៉ា សឺន គុយ ដែលពលីជីវិតទាមទារដែនដីកម្ពុជាក្រោម។ លោកថា កម្មវិធីនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ផ្តល់ឱកាសឱ្យយុវជនស្វែងយល់ និងសិក្សា ដាស់ស្មារតីឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស កុំភ្លេចដែនដីកម្ពុជាក្រោម និងពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមសាច់ឈាមរបស់យើង ។
លោក រំចង់ សំណាង៖ « ខ្ញុំផ្តាំផ្ញើដល់បងប្អូនខ្មែរ ក្នុង និងក្រៅប្រទេស ជាពិសេសយុវជន ធ្វើយ៉ាងណាកុំភ្លេចខ្លួនថា យើងជាខ្មែរ យើងរក្សាឱ្យបានអត្តសញ្ញាណជាតិ អក្សរខ្មែរ និងវប្បធម៌ខ្មែរ។ យុវជនចូលរួមទាំងអស់គ្នាប្រើប្រាស់អក្សរខ្មែរ និងវប្បធម៌ ជាដើម» ។
ដែនដីកម្ពុជាក្រោមស្ថិតនៅប៉ែកខាងកើត ឆៀងខាងត្បូង នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី ២ អំឡុងឆ្នាំ ១៦១៨ – ១៦២៨ ព្រះអង្គមានមហេសីអាណ្ណាមនាម ង្វៀន ភុក ង៉ុក វ៉ាន ត្រូវជាបុត្រីរបស់ព្រះចៅ ង្វៀន ភុក ង្វៀន ។
អំឡុងពេលនោះ ស្ដេចអាណ្ណាមបានសុំខ្ចីដីខ្មែរក្រោមមួយផ្នែក នៅក្នុងតំបន់បារាជ ដូនណៃ កំពង់ក្របី និងព្រៃនគរក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំដើម្បីហ្វឹកហាត់កងទ័ព ទីតាំងពាណិជ្ជកម្មព្រមទាំងបង្កើតទីស្នាក់ការគយ ។ ក៏ប៉ុន្តែក្រោយពេលព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី ២ សោយទិវង្គត ក្នុងឆ្នាំ ១៦២៨ លំហូរនិគមជនជនជាតិអាណ្ណាម (យួន) បានដឹកជញ្ជូនកូនចៅមកកាន់តែច្រើនឡើងៗ មកក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ រីឯស្ដេចអណ្ណាមក៏មិនបានសងទឹកដីខ្មែរ ដែលបានខ្ចីនោះមកឱ្យខ្មែរវិញឡើយ រហូតមកទល់ពេលនេះ ។
ឯកសារខ្លះសរសេរថា រាជវង្សខ្មែរសឹងតែគ្រប់រជ្ជកាលតែងតែទាមទារសិទ្ធិជាម្ចាស់លើដែនដីកម្ពុជាក្រោម ប៉ុន្តែភាគីវៀតណាមយកលេសស្នើសុំពន្យារពេលសងជាបន្តបន្ទាប់ ។
រីឯលោកឧកញ៉ា សឺន គុយ បានប្រយុទ្ធតតាំងនឹងយួនក្នុងរជ្ជកាលស្ដេចយួន ២ អង្គគឺ ស្ដេច ម៉ិញ ម៉ាង (Minh Mang) និង ទេវ ទ្រី (Thieu Tri) ។ កាលនោះលោកពលីជីវិត ដោយសុខចិត្តប្រគល់ខ្លួនឱ្យវៀតណាម កាន់ក្បាលសម្លាប់ ដើម្បីប្តូរឱ្យយួនរក្សាដែនដី ប្រជារាស្ដ្រ ព្រះពុទ្ធសាសនា និងវប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណីខ្មែរ ឱ្យគង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ៕
Leave a Reply